


De Langstraatsite is ontwikkeld door J.S.M. van Velthoven© Alle rechten voorbehouden








De stations Geertruidenberg en Waalwijk beschikten ieder over een eigen locomotor. Deze werd ook voor personenvervoer gebruik. Ook liepen op de Langstraatspoorlijn, zelfs nog in 1950, locomotieven uit de NS serie 1701-1835. Deze locomotieven hadden een toegestane snelheid van 90 km/h en hun trekkracht lag rond de 4930 kg. De serie 1701-1835 was gebouwd door Beyer Peacock & Co. Ltd te Manchester. Deze serie werd in 1901 in dienst gesteld. Opvallend waren de grote wielen en de lange schoorsteen. Aanvankelijk zat er een koperen sierrand aan de schoorsteen. Vanaf 1941 werd deze sierrand niet meer teruggeplaatst als de rand vernieuwd moest worden. Aanvankelijk werden deze locomotieven geleverd zonder oververhitter. In 1955 zijn de laatste locomotieven van deze serie buiten gebruik gesteld maar ik heb ze na het staken van het personenvervoer op de Langstraatspoorlijn niet meer gezien.
Toen er nog personenvervoer was reden er ook locomotieven uit de serie 4301-4537 NS op de lijn. Deze Engelse oorlogslocomotieven waren afkomstig van het War Department (WD). Het gewicht van de locomotief en tender waren resp. 71.4 en 56.4 ton dienstvaardig. De lengte bedroeg 19.354 meter en hun grootste toegestane snelheid lag op 65km/h, terwijl de trekkracht 9700 kg bedroeg. Deze Austirity-built locomotieven werden door Mr. Riddles in Engeland ontworpen. Alles was zo eenvoudig mogelijk geconstrueerd om in zo kort mogelijke tijd zoveel mogelijk machines gereed te kunnen maken met de grootst mogelijke materiaalbesparing.
Deze machines werden aanvankelijk bediend door Engelse militaire machinisten; later bestuurden Hollandse machinisten de locomotieven. Probleem bij de locomotieven was dat de standplaats voor de machinist links was terwijl men hier rechts gewend was. Ook hadden de machinisten veel hinder van de neerslaande rook ondervonden. Men heeft dit probleem eerst trachtten te ondervangen door verschillende soorten windleiplaten aan te brengen. Later heeft men een verlengde schoorsteen aangebracht.
Men zag na het staken van het personenvervoer en het splitsen van de lijn in twee deeltrajecten t.w. Den Bosch-Raamsdonk en Lage Zwaluwe-Geertruidenberg nog slechts locomotieven uit de serie 4301-4537 NS op de
lijn. In 1958 was de gehele serie afgevoerd.
Bij de WD-locomotief kende twee uitvoeringen t.w. het type met 4 aangedreven assen en het type met 5 aangedreven assen. Voorzover mij bekend heeft op de
Langstraatspoorlijn alleen de serie met 4 aangedreven assen gereden. Naast de locomotief reden er 1 bagagewagen en 3 tot 4 personenrijtuigen mee. Het waren C11 rijtuigen, d.w.z. ze bevatten 11 coupes. De coupes waren over de volle breedte door een schot van elkaar gescheiden. Ergo: men kon niet door de trein lopen. Elke coupe, de banken stonden tegenover , had een portier met daarin een raam dat men d.m.v. een leren riem kon laten zakken. Elk portier was voorzien van een mooie koperen klink.
De indeling was als volgt:
rpr-rpr-rpr-rpr-rpr-rpr-rpr-rpr-rpr-rpr-rpr
Het streepje staat voor de scheiding der compartimenten (11), en r=raam en p=portier.
Toen er vanaf oktober 1947 weer personenvervoer plaatsvond zette men het oudste materieel in dat men maar kon bedenken. We zien de locomotieven uit de serie 1701-1835 weer terugkeren. Zo staat op het station van Geertruidenberg op 28 juli 1950 locomotief 1774 met twee personenrijtuigen en een bagagewagen aan de haak klaar om richting Den Bosch te stomen.
In de trein c.q. personenrijtuigen trof men geen wc aan. Ik heb dat manco aan den lijve ondervonden. We gingen in 1949 een keer boodschappen doen in Waalwijk. Ik weet nog dat mijn moeder mij in Geertruidenberg te verstaan gaf dat als ik nog wilde plassen dat wel moest doen voordat ik in de trein stapte. Dus ik eerst met moeder naar de retirade. Ik kon natuurlijk niet op commando plassen en dus ging ik zonder te plassen de coupe in. Maar ja op een gegeven moment moest ik toch plassen. We naderden op dat moment het station Capelle=Vrijhoeve. Wij stapten snel uit op het 2e perron en mijn moeder zei tegen de conducteur dat ik moest plassen. Ik plaste nog net op tijd op het 2e perron tussen de rails waar natuurlijk geen trein te bekennen was. De wc op het station had ik nooit droog gehaald. Nog voor de trein richting Waalwijk vertrok had Jan zijn gevoeg gedaan en zat hij weer op mijn gemak in de coupe.
De trein in de Langstraat had volgens mij alleen 2e en 3e klasse rijtuigen. Er reden ook z.g.n. werkliedentreinen, 2 maal per dag van Waalwijk naar Den Bosch, en 3 maal per dag van Den Bosch naar Waalwijk. Deze treinen kenden alleen 3e klasse rijtuigen. In en op het station van Geertruidenberg ben ik nooit personen tegengekomen die 2e klasse reisden. Laat staat dat ik mensen ontmoet heb die in de 1e klasse wachtkamer zaten. Die was volgens mij toen al gesloten.
Hieronder vindt u een drietal foto’s van de WD-locomotief.



Hieronder staan op foto 1 en foto 2 locomotieven uit de serie 1701-1835. De locomotief rechts heeft ook in het personenvervoer op de lijn dienstgedaan.